Florencja zaprasza na wakacje i wczasy

Główną ulica handlową Florencji jest Via Tornabuoni; przylega do niej Pallazzo Strozzi – największy i najpóźniejszy spośród renesansowych pałaców w mieście. Niedaleko znajduje się Pallazzo Rucellai, wybudowany około 1450 r. – jest jednym z przykładów naśladowania klasycznych porządków architektonicznych w renesansie. W zachodniej części miasta, nieopodal dworca kolejowego, znajduje się Santa Maria Novella, XIV-wieczny kościół Dominikanów, Dominikanów którym można podziwiać wspaniałe freski – m.in. Trójcę Świętą Masaccia.

Wart zobaczenia jest też kościół Organissanti, czyli Wszystkich Świętych, wybudowany przez zakon Benedyktynów, którzy wzbogacili się na produkcji tkanin. Na uwagę zasługuje fasada kościoła – jeden z wcześniejszych przykładów baroku w architekturze. Wewnątrz znajduje się fresk Sandra Ghirlandaia, Madonna della Misericordia, na którym między Marią a starcem w czerwonej szacie widać wciśnietą twarz młodego Ameriga Vespucciego, podróżnika i kartografa, od imienia którego nazwano Amerykę. Po przeciwległych stronach nawy głównej znajdują się freski: Św. Augustyn, pędzla Botticellego na ścianie północnej.

Niedaleko pałacu Pittich, na południowym brzegu Arno, stoi Kościół Santo Spirito, czyli Św. Ducha. Wnętrze kościoła zaprojektował Brunelleschi, był to zresztą jeden z jego ostatnich projektów. Kościół został zbudowany na planie krzyża, z 38 bocznymi ołtarzami ołtarzami szeregiem 35 kolumn biegnących wzdłuż naw. Bernini powiedział kiedyś o tej budowli, że „jest to najpiękniejszy kościół na świecie”. W kaplicy Nerlich, w południowym ramieniu transeptu, znajduje się namalowana przez Lippiego Madonna z dzieciątkiem.

Od XIX w. wokół centrum miasta nieustannie powiększają się dzielnice mieszkalne i przemysłowe. Po drugiej wojnie światowej między północnymi przedmieściami Florencji a Prato wybudowano Firenza Nova, czyli Nową Florencję – znajdują się tu dziś zakłady Fiata. Florencja słynie z wyrobów jubilerskich, skórzanych, domów mody, ceniona jest też florencka ceramika i meble. Produkuje się tu też wino, olej z oliwek i narzędzia mechaniki precyzyjnej. Przez Florencję przebiega autostrada łącząca Mediolan z Rzymem – do obu tych wielkich ośrodków można się dostać w kilka godzin.

Co roku do Florencji przybywa ponad milion turystów. Florencja kusi bogactwem swoich zabytków i muzeami. Wśród najwspanialszych budowli znajdują się arcydzieła architektury sakralnej. Do najstarszych należy romańskie baptysterium S. Giovanni (około X w.). Sklepienie tej ośmiobocznej budowli pokrywają barwne XIII-wieczne mozaiki, przedstawiające m.in. Sąd Ostateczny, a na szczególną uwagę zasługują słynne,

wykonane z brązu drzwi wejściowe autorstwa A. Pisana od strony południowej i Lorenza Ghibertiego od strony północnej i wschodniej. Drzwi te zostały zamówione w 1401 r. jako wotum dziękczynne za uwolnienie miasta od zarazy. Kościół San Minięto al. Monte (XI-XIII w.) jest jednym z najpiękniejszych romańskich kościołów we Włoszech.

Symbolem Florencji jest jednak gotycka katedra Santa Maria del Fiore, zwieńczona renesansową kopułą, pokrytą jasnoczerwoną dachówką, zaprojektowaną przez Filippo Brunelleschiego. Budowę katedry, zwanej przez florentczyków Dumo, rozpoczęto w 1294 r., a zakończono w 1436 r. Dumo do dziś jest najwyższą budowlą w mieście i czwartym pod względem wielkości kościołem w Europie. Na uwagę zasługuje też słynna Campanilla, czyli 85-metrowa dzwonnica katedry, projektu Giotta, ukończona po jego śmierci przez Andreę Pisana i Francisco Talentiego. Dzwonnica jest o 6 metrów niższa od kopuły katedry i wyłożona białym, zielonym i różowym marmurem toskańskim. W muzeum obok katedry podziwiać można arcydzieło Michała Anioła, słynna Pietę.

Niedaleko katedry znajduje się kościół parafialny Medyceuszy-San Lorenzo. Kościół został przebudowany w 1419 r. przez Brunelleschiego w klasycznym, renesansowym stylu. Na uwagę zasługuje Nowa Zakrystia z nagrobkami Medyceuszy, dłuta Michała Anioła i zaprojektowana również przez niego Biblioteka (tzw. Laurenziana) z ogromnymi zbiorami rękopisów gromadzonych przez Medyceuszy. Kościele znajdują się też dwie ambony z brązu – ostatnie dzieła Donatella i wiele wspaniałych obrazów florenckich mistrzów.

XIII-wieczny gotycki kościół franciszkanów – Santa Crose, kryje grobowce wielu sławnych florentczyków, między innymi Galileusza, Michała Anioła, Machiavellego i Rossiniego. Wnętrze kościoła zdobią XIV – wieczne freski Giotta i jego utalentowanego ucznia Taddea Gadziego. Gadziego krużganku koło kościoła znajduje się kaplica Pazzich, zaprojektowana przez Brunelleschiego.

We Florencji znajduje się około 40 muzeów sztuki, w których wystawione są dzieła takich mistrzów jak: Masaccio, Fra Agelico, Botticelli, Leonardo da Vinci, Rafael, Donatello, Ghiberti, Luca della, Robbia, Michał Anioł, Rubens, Tycjan, Tintoretto i Veronese. Obowiązkowym punktem programu zwiedzania Florencji jest wizyta w najsłynniejszych florenckich muzeach; w galerii Uffizi i w Palazzo Pitti, w których znajdują się zbiory malarstwa średniowiecznego i renesansowego. Palazzo degli Uffizi został wybudowany w latach 1560-1580 jako siedziba administracji księcia Cosimo Cosimo. Obecnie mieści się tu największa we Włoszech galeria sztuki. Do największych arcydzieł wystawionych w galerii należą obrazy; Boticellego – m.in. Wiosna i Narodziny Wenus; Simone Martiniego – Zwiastowanie; Fra Filippo Lippiego – Madonna z Dzieciątkiem

i Aniołami; Paola Uccello w nowatorski sposób oddał przestrzeń i głębię. W galerii Uffizi podziwiać tez można Madonnę Giotta z kościoła Ognissanti, jeden z pierwszych obrazów wykorzystujących zasady perspektywy; Książę i księżna Urbino – portrety namalowane przez Piera Della Francesca; Wenus z Urbino Tycjana i wiele innych arcydzieł.

Zaprojektowany przypuszczalnie przez Brunelleschiego ogromny gmach Palazzo Pitti budowany był od 1457 roku dla bankiera Luki Pittiego – rywala Cosimo de Medici. Gdy koszty budowy doprowadziły rodzinę Pittich stał isę główną rezydencją Medyceuszy – mieszkali w nim wszyscy kolejni władcy miasta. Wlatach 1865-70 pałac był nawet rezydencją króla zjednoczonych Włoch. W pałacowych zbiorach dominuje malarstwo XVI-wieczne. SA tu m.in. prace Rafaela, Andrei del Sarto, Rubensai Tycjana (m.in. Portret mężczyzny z 1540 roku ). Za pałacem Pittich znajdują się ogrody Boboli z XVI w. Uważa się je za jeden z najlepszych przykładów włoskiego manieryzmu. Charakterystycznym elementem tego stylu w sztuce ogrodowej są sztuczne groty z zaaranżowanym wystrojem . Na przykład w Grota Del Buontalenti, miedzy sztucznymi stalaktytami znajdują się rzeźby przedstawiające pasterzy i owce. W rogach jaskini widnieją kopie Niewolników Michała Anioła, oryginały znajdowały się tu aż do roku 1908.

Pizza della Signoria przez wieki stanowił centrum politycznego i społecznego życia miasta. Znajdują się tu dwie wspaniałe XIV-wieczne budowle: Pallazzo Vecchio i Loggia dei Lanzi, budynek, pod którego arkadami przemawiali mijscy dostojnicy, wczesniej zaś były tu koszary przybocznej straży Cosimo I. Pallazzo Vecchio, czyli Stary Pałac to przypominający z zewnątrz fortecę ratusz, pierwotnie siedziba Signorii – kolegialnego przypadku Florencji, organu rządzącego niektórymi miastami włoskimi, Signorię tworzyli przedstawiciele najbogatszych cechów. W XVI wieku plac został przebudowany, Medyceuszy sfinansowali budowę galerii rzeźb pod gołym niebem, ufundowali też piękne fontanny. Pallazzo Vecchio do dziś pełni funkcje ratusza.

Niedaleko Pizza della Signoria znajduje się Bergello, kolejne , po Ufizzi i Pallazzo Pitti muzeum Florencji. Bargello wybudowano w 1255 roku. Pierwotnie był to ratusz, potem więzienie i siedziba szefa policji. Znajduje się tu najcenniejsza we Włoszech kolekcja renesansowych rzeźb, między innymi Pijany Bachus, Brutus i Madonna z Dzieciatkiem Michała Aioła; Perseusz Celliniego, Dawid i Św. Jerzy Donatella, Ofiara Izaaka Ghibertiego. Ghibertiego muzeum prezentowane są też wspaniałe zbiory rzemiosła artystycznego, między innymi tkaniny, ceramika i srebra.

Florencja została założona w 59 r.p.n.e., z rozkazu Juliusza Cezara na miejscu starego etruskiego miasta. Nadano jej nazwę Florentia, co po łacinie oznacza „kwitnąca”. Początkowo osiedlali się tu głównie byli żołnierze rzymscy. rzymscy centrum miasta, od katedry (Dumo) do Pizza della Signoria, ulice mają charakterystyczny dla rzymskich miast prostokątny układ. Miasto rozwijało się dynamicznie dzięki korzystnemu położeniu w miejscu jedynej przeprawy przez rzekę Arno z Apeninów na południe Italii. Co więcej, miasto bogaciło się również dzięki wygodnemu połączeniu z morzem i handlowi wzdłuż rzeki.

Pod koniec VI w. Florencję zajęli Longobardowie, miasto zaczęło podupadać. W VIII wieku miasto dostało się w ręce Franków i zarządzane było przez margrabiów leżącej niedaleko Lukki. W ciągu następnych trzech stuleci rosło znaczenie Florencji jako ośrodka religijnego. W 1078 r. księżna Matylda Toskańska, jedna z najwierniejszych stronniczek papieża Grzegorza IV, zarządziła budowę nowych fortyfikacji miejskich. W 1115 roku Matylda nadała Florencji status niezależnego miasta-państwa. Od tego momentu miastem rządziła stuosobowa rada złożona głównie z zamożnych kupców. W 1207 radę zastąpił podesta, czyli naczelnik skupiający w swoich rękach władze administracyjną i wojskową. Urząd ten piastował zazwyczaj polityk nie związany z lokalnymi stronnictwami politycznymi. W tym samym czasie powstały pierwsze Arti, czyli gildie – organizacje skupiające kupców i bankierów. W XIII wieku zarysował się konflikt między dwoma stronnictwami politycznymi – popierającymi cesarza Gibelinami i stojącymi po stronie papieża Gwelfami. Gwelfami XIV wieku Gwelfowie podzielili się na dwa obozy Czarnych (Neri) i Białych (Bianchi). Obóz Neri tworzyli najbogatsi kupcy, a Bianchi zrzeszali mniej zamożnych obywateli miasta. Mimo konfliktów wewnętrznych Florencja nieustannie się rozwijała i stała się jednym z najznamienitszych miast Europy, potęgą dorównując Paryżowi.

Niestety, w latach 40. XIV w. zbankrutowały dwa największe banki Florencji – Bardzi i Peruzzi. Główną przyczyną upadku bankierów były niespłacone zobowiązania króla Anglii Edwarda III. Na domiar złego, złego 1348 r. na miasto spadła szalejąca w całej Europie epidemia dżumy. Ofiarą „czarnej śmierci” padło 60% mieszkańców stutysięcznego wówczas miasta. W 1434 r. władzę w mieście przejęli kupcy i bankierzy, spośród których największymi talentami politycznymi odznaczali się Giovanni Rucellai oraz Cosimo de Medici (1389-1464). Większe wpływy miał Cosimo de Medici, który umiejętnie wykorzystywał niechętny stosunek drobnych kupców do potężnych gildii. O zamożności Medyceuszy świadczyły ich liczne pałace i fundowane przez nich kościoły.

Cosimo de Medici rozpoczął trwający niemal nieprzerwanie przez trzy wieki okres dominacji rodu Medyceuszy. W epoce renesansu Florencja osiągnęła szczyt rozwoju gospodarczego

i kulturalnego. Potęga Medyceuszy została ugruntowana przez syna Cosima, Piera il Gottoso

i wnuka Cosima, Lorenza, zwanego Il Magnificio (Wawrzyniec Wspaniały). Po śmierci Lorenza w 1492 r. miasto ogarnęło powstanie ludowe (1494-98). Medyceusze zostali odsunięci od rządów a władzę w mieście przejął fanatyczny przywódca tłumów, dominikanin – Girolamo Savonarola. W 1498 r. Savonarola został uznany za heretyka i spalony na stosie na Pizza della Signoria. Po jego śmierci miasto stało się demokratyczną republiką. Medyceusze powrócili do władzy w 1512 roku, w 1532r. przyjęli tytuł książąt, książąt książąt 1569 r. wielkich książąt Toskanii. Florencja stała się stolicą Wielkiego Księstwa Toskanii, utworzonego z dóbr Medyceuszy. W roku 1737 ród Medyceuszy wygasł. Wielkie Księstwo Toskanii przeszło w ręce bocznej linii Habsburgów. Habsburgów 1861 roku Florencja została włączona do Królestwa Sardynii. W latach 1865-70 Florencja była tymczasową stolicą zjednoczonych Włoch. Po przeniesieniu stolicy do Rzymu, znaczenie Florencji zaczęło gwałtownie maleć.

W 1944 r., pod koniec drugiej wojny światowej, wycofujący się Niemcy wysadzili wszystkie mosty na Arno, pozostawiając jedynie słynny XIV-wieczny Ponte Vecchio.

Słynna Florencja swoje obecne znaczenie zawdzięcza głównie przeszłości, przede wszystkim zaś okresowi od XIII do XVI wieku, który przeszedł do historii jako epoka rozkwitu sztuki i architektury.

Florencja, po włosku – Firenze, jest stolicą Toskanii. To 500-tysięczne miasto leży w północnej części półwyspu Apenińskiego, nad rzeką Arno, u podnóża Apeninów. Lata są tu zazwyczaj gorące i wilgotne, zimy chłodne, z obfitymi opadami. Średnie temperatury lipca i sierpnia wynoszą 24^oC; w upalne dni temperatura dochodzi do 35^oC. W styczniu średnia temperatura spada do 5^oC. Roczna suma opadów wynosi 735 mm. Chociaż latem Arno wysycha i zamienia się w płytki potok, spływająca z gór woda z topniejącego śniegu może dramatycznie podnieść poziom wody w rzece i doprowadzić do powodzi. Kroniki zanotowały dotychczas cztery katastrofalne powodzie – w XII wieku, w 1333 r., w 1557 r. i stosunkowo niedawno – w listopadzie 1966r. Ostatnim razem poziom wody był tak wysoki, że niektóre niżej położone dzielnice znalazły się 6 metrów pod wodą. Ucierpiały zabytkowe dzielnice miasta, woda wdarła się do wielu muzeów, niszcząc bezcenne obrazy, rzeźby, manuskrypty, mozaiki i wiele innych zabytków. N pomoc miastu przybył międzynarodowy zespół konserwatorów i historyków sztuki, którzy zdołali ocalić wiele z zagrożonych dzieł.